Լուսեղեն երգի երևույթը

Ի՛նչ արագ է թռչում ժամանակը, Տե՜ր Աստված, հարազատ մարդու ժամանակը:

Քսանհինգ-երեսուն տարի է անցել, բայց նրա բանաստեղծական ճանապարհին երբեք մեգ ու մշուշ չի եղել, այլ միայն լույս ու բյուրեղյա մաքրություն, կապույտ ճախրանքի թափանցիկություն, արևային հրացոլք, իր իսկ «արծաթե եզերքից» բխող անլռելի, ոգեղեն մի ղողանջ… Շարունակել կարդալ “Լուսեղեն երգի երևույթը”

Արմենուհի Ծատուրյան․ Այնժամ ես քեզ հետ էի, և աշխարհն էր ինձ հետ

Այնժամ ես քեզ հետ էի, և աշխարհն էր ինձ հետ, իսկ հիմա, կուչ եկած աշխարհի իմ տխուր անկյունում, գրում եմ այս տողերը՝ հույս ունենալով, որ կբռնեմ այն լուսավոր արահետը, որ ինձ կբերի դեպի քեզ:

Համոզված եմ, որ մեր հաջորդ հանդիպման վայրը տիեզերքն է լինելու: Ես այնտեղից լսում եմ հեռավոր զանգերիդ կանչը, և այն ինձ տանում է Այրում՝ քո առաջին սիրո հայրենիքը, ուր օրվա աղմուկները հանգչում էին, ու սկսվում էր բարաքաշարի երեկոն: Շարունակել կարդալ “Արմենուհի Ծատուրյան․ Այնժամ ես քեզ հետ էի, և աշխարհն էր ինձ հետ”

ԿԱՐՈՏԵՑԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾ ԸՆԿԵՐՈՋՍ

Բանաստեղծ, արձակագիր, հրապարակախոս: Այս բոլոր բնագավառներում ԻԳՆԱՏ ՄԱՄՅԱՆԸ փայլո՛ւն էր, նկատելի՛ էր, հեղինակավո՛ր էր: Նա, ով ընդամենը 61 տարի վայելեց այս արևի լույսը, հանկարծ հեռացավ` անտնքոց, անաղմուկ` փորձելով հեռացումի քայլերի աղմուկից հանկարծ չարթնացնի տանեցիներին:

Բնույթով ահավոր համեստ էր: Համեստ, ոչ նրա համար, որ ասելու, ներկայացնելու բան չուներ (չափազանց շատ ուներ), այլ որ կարիք չկար, ու ինքն էլ կարիք չուներ ավելորդ անգամ ցուցանել մի բան, որ բաց ափի պարզությամբ ներկայացված էր իր գրքերում, հրապարակախոսական իր հոդվածներում, «Գրական թերթի» (ուր երկարամյա պատասխանատու քարտուղարն էր) համարներում… Շարունակել կարդալ “ԿԱՐՈՏԵՑԻ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾ ԸՆԿԵՐՈՋՍ”

ԴԱՌԸ ՄԵՂՐ

Լուսանկարը՝ hcav.am-ից

 

Հիմալայներում ապրում է վայրի սև մեղուների մի տեսակ, որի գոյապաշտպանության բնազդը դրսևորվում է չափազանց ինքնատիպ ու դաժանությամբ: Ծառի փչակը կամ ժայռի խոռոչը մեղրով լցնելուց հետո սև մեղուները այն սերեկում են միայն իրենց հայտնի ինչ-որ ծաղիկներից հավաքած հյութով, որն ունի թափանցիկ-ոսկեգույն երանգ և չխամրող ուժեղ բուրմունք: Շարունակել կարդալ “ԴԱՌԸ ՄԵՂՐ”

ԱԿՍԵԼ ԲԱԿՈԻՆՑ

Աշնանային մութ էր, տերևաթափ ծառեր,
Խշշում էին այգում սիմինդրները չոր,
Շշնջալով իրար նաիրական բառեր՝
Գնում էինք թախծոտ իրիկունի միջով։

Եվ նա՝ սերմնացանը մեր նորօրյա լույսի,
Պատմում էր, թե ինչպես մութը լույսին կերավ.
Նա պատմում էր շքեղ երազների մասին,
Որ բիրտ ձեռքերի մեջ անկարեկից մեռան։

— Սերը սեր է մնում, ցավը մնում է ցավ,
Մի՛ հանձնվիր խաչին այդպես հեշտ ու թեթև,
Խմիր պահի գինին ու մի խորհիր բնավ,
Թե ի՞նչ կպատահի կյանքում այնուհետև… Շարունակել կարդալ “ԱԿՍԵԼ ԲԱԿՈԻՆՑ”

Իգնատ Մամյան. «Վիրավոր լեռան ճիչը» (Լրացվող)

«Վիրավոր լեռան ճիչը» փաստավավերագրական գրքի շնորհանդեսը Հայաստանի գրողների միությունում
2006 թ. մարտի 14 (ՄԱՍ I)

* * * Շարունակել կարդալ “Իգնատ Մամյան. «Վիրավոր լեռան ճիչը» (Լրացվող)”

Վիրավոր օձի թույնը

Մեջքը ջարդված, նենգափայլ աչքերում ոխ ու չարություն, դեղին երախից սև լեզուն ներսուդուրս անելով` օձը գալարվում, հուրհրատում է արևի տակ, և թեկուզ գլուխը ջարդիր` նրան մահ չկա մինչև մայրամուտ: Այդպես է, օձը մեռնում է մայրամուտից հետո: Եվ սարսափելի է վիրավոր օձի թույնը: Եթե մենք սպասեինք իրիկնանալուն, սպասեինք այնքան, մինչև կայսրություն ասվածի գալարվող մարմինն անշարժանար ու սառչեր, գուցե թե այսչափ կորուստներ չտայինք: Իմ ընկեր Հարություն Մալինյանը խփվեց մայիսի երեքի առավոտյան, Հարսնաքար լեռան լանջին` Ոսկեպարից Բաղանիս անցնելիս: Հիվանդանոցի փոքրիկ սենյակում ես տեսա նրա մահվան պահը: Տեսա ռուսական արկի բեկորը, որ բժիշկները հանել էին նրա կրծքավանդակից: Այն կրակել էր ռուս զինվորը: Շարունակել կարդալ “Վիրավոր օձի թույնը”

Հովհաննես Շիրազ

Հեկեկում են զանգերը արնագույն միգում —
Նաիրական վերքերի մրմուռ է ու ցավ.
Աղետավոր մշուշ է տաճարի բակում.
Մշուշի մեջ՝ մատաղի գառներ ցիրուցան։

Սիամանթո, Վարուժան — զոհեր են վաղուց։
Մեծ լոռեցին աշխարհում այլևս չկա։
Պոետական լեռների մթին վիհերից
Բարձրանամ է Չարենցի հողմը խելագար։

Աղետավոր մշուշից ելնում է մի որբ՝
Նարեկացու համբույրը առած ճակատին,
Երակներում՝ նաիրյան արյունը երգող.
Եվ հայացքը՝ սգավոր լեռան գագաթին։ Շարունակել կարդալ “Հովհաննես Շիրազ”

Մխիթարության կղզին

Հրետանու դղիրդների մեջ մենք չլսեցինք առաջին ամպրոպների ճայթյունները սահմանային  գորշ լեռների վրա: Գարնանը ոչ ոք չդիմավորեց: Ոչ ոք չզգաց առաջին անձրևի հետ արտերից  բարձրացող վայրի համեմի հոտը, որովհետև արտեր չկային, և ընդհանրապես բնության բոլոր բուրմունքները  խեղդված էին վառոդի, բլինդաժներում վառվող կրակների  ծխաշունչ մղձավանջի մեջ: Պատերազմը եղանակի փոփոխություններ չի ընդունում: Հարավային քաղաքում նույն թանձր ու մռայլ գիշերներն  են՝ հատուկենտ շների վայրենացած կաղկանձով, տանիքներից պոկված թիթեղակտորների  նյարդային աղմուկով: Շարունակել կարդալ “Մխիթարության կղզին”

Իգնատ Մամյան. «Հանճարների մահը ոչ թե վախճան է, այլ հավերժության սկիզբ»

Լոռվա երկնքում դեռ կենդանի են այն արծիվները , որոնց ճախրանքով հիացել է Թումանյանը: Դեռ խշշում են այն կաղնիները, որ հազարավոր ձեռքերով հեռվից կանչում էին հիվանդ բանաստեղծին: Ի վերջո այսօր աշխարհում կան 135-ը բոլորած երկարակյացներ: Բայց ժամանակի ստուգաբանությունը չի վերաբերում հանճարներին, որոնց համար «Հազար տարով, հազար դարով առաջ թե ետ, ի՛նչ կա որ….»:

Հանճարների մահը ոչ թե վախճան է, այլ հավերժության սկիզբ՝ հավերժություն, որ նրանք զգում ու վայելում են դեռևս մահվանից առաջ՝ «Վեհացնում է ու վերացնում ամենալուր իմ հոգին Տիեզերքի խոր մեղեդին ու մըրմունջը ամենուր»…. Շարունակել կարդալ “Իգնատ Մամյան. «Հանճարների մահը ոչ թե վախճան է, այլ հավերժության սկիզբ»”